Trường Trung Học Tổng Hợp Và Trường Kiểu Mẫu Việt Nam Cộng Hòa

Là hai mô hình giáo dục khác biệt trong hệ thống giáo dục của Việt Nam Cộng hòa (1954-1975), mỗi trường có mục tiêu, đối tượng nhưng cùng triết lý: Nhân Bản - Dân Tộc - Khai Phóng.

I. Trường Kiểu mẫu (École Modèle, Model Schools)

• Mục tiêu: Là trường thực nghiệm, tiên phong trong đổi mới giáo dục, đào tạo học sinh toàn diện cả trí thức lẫn nhân cách.
• Đối tượng: Học sinh tuyển chọn qua thi tuyển.
• Chú trọng giáo dục toàn diện: học văn hóa, ngoại ngữ, thể thao, nghệ thuật.
• Phương pháp sư phạm tiên tiến, khuyến khích tư duy độc lập.
• Mô hình thực nghiệm để nhân rộng ra hệ thống giáo dục quốc gia.
• Ví dụ: Trường Kiểu mẫu Thủ Đức (Sài Gòn), Trường Kiểu mẫu Huế.

II. Trường Trung học Tổng hợp (Trung học Đệ nhất cấp & Đệ nhị cấp):

• Mô hình phổ biến: Là loại hình trường trung học phổ thông chính quy, phổ biến nhất.
• Chương trình: Theo chương trình chuẩn của Bộ Quốc gia Giáo dục, kết hợp văn hóa phổ thông: Văn, Sử, Địa, Toán, Lý, Hóa, Sinh, Ngoại ngữ và nghề Điện, Cơ khí, Mộc, May, Nông nghiệp, Thương mại – kế toán, Thực phẩm – gia chánh (nấu ăn, dinh dưỡng), Thủ công, mỹ nghệ…
• Gồm 2 cấp: Đệ nhất cấp (từ lớp 6 đến lớp 9, tương đương THCS hiện nay) và Đệ nhị cấp (từ lớp 10 đến lớp 12, (tương đương THPT). Học sinh thi bằng Trung học Đệ nhất cấp để lên Đệ nhị cấp.
• Mục tiêu: Cung cấp kiến thức toàn diện, hướng đến thi Tú tài I (hết lớp 11) và Tú tài II (hết lớp 12) để vào đại học.
• Phân ban: Ở Đệ nhị cấp, học sinh có thể chọn các ban như Khoa học Tự nhiên, Khoa học Xã hội, Văn chương, v.v.
• Ví dụ: Trường Trung học Nguyễn Trãi (Đà Nẵng), Trung học Gia Long (Sài Gòn)...có khoảng 20 trường toàn miền Nam.

ĐIỂM GIỐNG NHAU:

1. Đều là trường trung học công lập chính quy của Việt Nam Cộng hòa.
2. Đều giảng dạy theo chương trình chuẩn và sách giáo khoa thống nhất của Bộ Quốc gia Giáo dục.
3. Đều hướng đến mục tiêu cuối cùng bằng Tú tài (Tú tài I và II)
4. Đều chú trọng chất lượng giáo dục, đào tạo học sinh theo hướng hiện đại.
5. Đều có chương trình học bằng tiếng Việt, kết hợp ngoại ngữ (Pháp/Anh).
6. Đều có hệ thống lớp học từ đệ nhất cấp đến đệ nhị cấp.

ĐIỂM KHÁC BIỆT:

1. Trường Kiểu mẫu 

• Mục đích- Thực nghiệm giáo dục toàn diện, nhân rộng mô hình, kết hợp văn hóa và kỷ luật Thực nghiệm, tinh hoa, mẫu mực.
• Rất ít, chỉ có ở một số địa phương (trung tâm).
• Thi tuyển rất gắt gao, chọn lọc học sinh giỏi.
• Được đầu tư tốt hơn, thường có đầy đủ phòng thí nghiệm, thư viện, sân chơi...
• Áp dụng các phương pháp sư phạm tiên tiến, cải cách.
• Đầu vào cạnh tranh cao.

2. Trường Trung học Tổng hợp:

• Phổ thông, đại chúng.
• Nhiều, ở hầu hết các tỉnh, thành miền Nam.
• Rộng rãi hơn, theo khu vực hoặc thi tuyển không quá gắt.
• Chuẩn mực, theo phương pháp truyền thống, chuẩn.
• Uy tín khác nhau tùy trường, cạnh tranh vừa phải.

TÓM LẠI:

• Trường Trung học Tổng hợp là xương sống của hệ thống giáo dục phổ thông, đào tạo đại trà.
• Trường Kiểu mẫu là hạt nhân chất lượng cao, mang tính biểu tượng và tiên phong, được hưởng ưu tiên về cơ sở vật chất, phòng thí nghiêm, phòng học ngoại ngữ...Tuy nhiên, cả hai đều phản ánh nỗ lực xây dựng nền giáo dục chất lượng ở miền Nam trước 1975, 

III. HIỆN NAY Ở MỸ VÀ QUỐC TẾ CÒN HAI LOẠI TRƯỜNG NÀY KHÔNG?

1. Ở HOA KỲ 

Không dùng nguyên tên gọi như VNCH, nhưng bản chất vẫn còn đầy đủ:

a/ Tương đương Trung học Tổng hợp (Comprehensive High School)

• Học thuật (College prep)
• Nghề – kỹ thuật (CTE)
• Nghệ thuật – thể thao
• Phổ biến nhất ở Mỹ hiện nay
• Đây chính là nguồn gốc của Trung học Tổng hợp VNCH.

b/ Tương đương Trường Kiểu mẫu.

• Lab School
• Magnet School
• Charter School
• STEAM (*) School (S – Science Khoa học, T – Technology Công nghệ, E – Engineering Kỹ thuật, Art (Nghệ thuật) và Mathematics (Toán học)
• Experimental / Pilot School
• Các trường này:
• Thử nghiệm chương trình mới, áp dụng công nghệ, phương pháp tiên tiến, sau đó được nhân rộng

2. Ở CÁC NƯỚC KHÁC 

• Pháp: Lycée général / technologique / professionnel và trường thí nghiệm
• Đức: Gymnasium – Realschule – Gesamtschule
• Nhật, Hàn: Trường tổng hợp nghề đặc thù, và trường Mẫu
• Phần Lan: Trường phổ thông toàn diện và trường thử nghiệm giáo dục
• Mô hình “tổng hợp” và “kiểu mẫu” là xu thế toàn cầu...Mô hình không hề lỗi thời.
• Nó đang sống rất mạnh ở Mỹ và nhiều quốc gia tiên tiến trên thế giới – chỉ là dưới tên gọi khác.
• Nếu nói thẳng:
• VNCH đã đi đúng hướng, nhưng bị đứt gãy sau 1975 - Mỹ thì đi tiếp, cải tiến và hoàn thiện...

(*) Ở Mỹ
- Trường đại học kỹ thuật dùng: STEM
- Trường phổ thông, lớp trẻ em dùng: STEAM
- Các chương trình giáo dục mới: hay ghi STEM/STEAM

Nguyễn Hải Nhu

Nguồn: Wikipedia
(Tôi viết bài này để "ôn cố tri tân" vì rất nhiều bạn không biết nhưng nhảy vào cãi cọ om sòm...rứa hỷ)

Trích từ trang FB của Nguyễn Hải Nhu 

Trung Học Tổng Hợp Là Gì?

 

Trung Học Tổng Hợp (THTH) là một mô hình trường trung học đặc biệt của nền giáo dục Việt Nam Cộng Hòa, trước năm 1975. Đây là loại trường kết hợp giữa giáo dục văn hóa phổ thông và đào tạo kỹ thuật – nghề, chịu ảnh hưởng mạnh từ hệ thống high school – vocational education của Hoa Kỳ. Với thời điểm đó, đây là mô hình rất tiến bộ, hướng đến đào tạo học sinh vừa có kiến thức phổ thông, vừa có kỹ năng nghề thực tế (vì vậy lãnh đạo Trường Trung Học Tổng Hợp gọi là Ban Giám Đốc gồm: Hiệu Trưởng, Giám Học, phụ tá Giám Học và Tổng Giám Thị).

1. MỤC TIÊU RA ĐỜI CỦA TRUNG HỌC TỔNG HỢP  

Chính quyền Việt Nam Cộng Hòa chủ trương xây dựng Trung Học Tổng Hợp để:

• Đào tạo nguồn nhân lực kỹ thuật bậc trung (technician) cho xã hội.
• Tạo điều kiện để học sinh sau tốt nghiệp có thể đi làm ngay trong các ngành nghề cơ bản.
• Đồng thời, nếu học sinh có năng lực, vẫn hoàn toàn có thể học tiếp lên Tú tài và Đại học.

Nói chung: Trung Học Tổng Hợp là mô hình học (Phổ thông - Hướng nghiệp - Nghề) vừa dạy chữ, vừa dạy nghề.

2. AI ĐƯỢC HỌC TRONG MÔ HÌNH NÀY?

Học sinh được thi tuyển vào lớp 6 hoặc lớp 10, giống các trường công lập khác.

Đặc điểm:

• Nam và nữ học chung (đa số trường Trung Học Tổng Hợp là mixed).
• Điểm tuyển sinh cao, vì Trung Học Tổng Hợp là mô hình học tập tiên tiến được trang bị:
• Thư viện,
• Phòng thí nghiệm,
• Xưởng nghề,
• Dụng cụ học tập rất tốt (so với mặt bằng thời đó, phụ huynh rất hãnh diện khi con em mình được vào trường).

3. CHƯƠNG TRÌNH HỌC:

Thời khóa biểu được chia đều:

• 60–70%: Môn văn hóa (Toán, Lý, Hóa, Văn, Sử, Địa, Giáo Dục Công Dân, Anh - Pháp…)
• 30–40%: Môn kỹ thuật – nghề

Học sinh được chọn một Ban Tổng Hợp, ví dụ: Điện, Cơ khí, Mộc, May, Nông nghiệp, Thương mại – kế toán, Thực phẩm – gia chánh (nấu ăn, dinh dưỡng), Thủ công, mỹ nghệ…

Đây là điểm đặc biệt: học sinh tự chọn hướng học phù hợp khả năng và sở thích, chứ không học theo kiểu “đồng loạt”.

4. THTH CÓ TỒN TẠI SAU 1975 KHÔNG?

Sau 1975, hệ thống Trung Học Tổng Hợp bị giải thể hoặc sáp nhập vào:

• Trường phổ thông,
• Trường dạy nghề.

Từ thập niên 2000, Việt Nam mới quay lại những mô hình tương tự như:

• Giáo dục hướng nghiệp,
• Trung tâm GDNN – GDTX,
• Trung cấp – cao đẳng nghề,

nhưng không còn đồng bộ và hoàn chỉnh như mô hình Trung Học Tổng Hợp trước 1975.

5. SO SÁNH: TRUNG HỌC TỔNG HỢP & TRUNG HỌC KỸ THUẬT

• TRUNG HỌC TỔNG HỢP 

Mục tiêu: Học văn hóa là chính, học nghề nhẹ; hướng học tiếp đại học hoặc đi làm kỹ thuật trung cấp.Tỉ lệ học tập: 60–70% văn hóa, 30–40% nghề.
Nghề học: Điện dân dụng, may, mộc, cơ khí nhẹ, thương mại – kế toán…
Bằng cấp: Tú tài hoặc bằng tốt nghiệp THTH.
Đối tượng: Học sinh phổ thông, nam nữ đều học.
Thời gian: 3-6 năm (từ lớp 6 hoặc từ lớp 10).

Cơ sở vật chất: Phòng thí nghiệm, xưởng nghề nhẹ.

• TRUNG HỌC KỸ THUẬT

Mục tiêu: Học nghề chuyên sâu; học xong đi làm kỹ thuật ngay.
Tỉ lệ học tập: 30–40% văn hóa, 60–70% nghề.
Nghề học: Điện công nghiệp, cơ khí chính xác, cơ điện tử, xây dựng…
Bằng cấp: Trung học kỹ thuật; muốn học đại học phải thi bổ sung bằng tú tài.
Đối tượng: Chủ yếu nam, định hướng nghề nghiệp rõ ràng.
Thời gian: 6–7 năm.
Cơ sở vật chất: Xưởng kỹ thuật nặng, máy móc công nghiệp.

6. TÓM LẠI

Mô hình Trung Học Tổng Hợp trước 1975 có thể xem là nền tảng của giáo dục hướng nghiệp hiện đại, đi trước thời đại và được đánh giá rất cao về hiệu quả đào tạo. Có khoảng 11 trường Trung Học Tổng Hợp hoạt động trước 1975.

Những trường nổi bật nhất thường được nhắc đến là: Sương Nguyệt Ánh,  Nguyễn An Ninh, Thủ Đức, Cần Thơ, Vĩnh Long, Ban Mê Thuột, Pleiku, Huế, Đà Nẵng... 

Trích từ trang FB của Nguyễn Hải Nhu
Nguồn: Wikipedia 

*

CHÚ THÍCH THÊM

• Thầy Đặng Ngọc Thanh Hải: 
  Hai trường áp dụng mô hình này đầu tiên năm 1964 là ở Huế và Thủ Đức và đều được gọi tên Kiểu Mẫu. Sau đó mô hình này mới được nhân rộng sang các thành phố khác trong đó có Ban Mê Thuột, Phú Yên ... Riêng ở Huế mở thêm trường thứ hai theo mô hình này là trường Gia Hội sau này đổi tên thành Nguyễn Huệ. Thầy Bùi Thế Vĩnh là một trong những giáo sư trong toàn quốc Việt Nam Cộng Hòa được cử tham gia tập huấn mô hình này. Thầy Đặng Ngọc Thanh Hải là lứa học sinh đầu tiên được đào tạo theo mô hình này, nhưng bắt đầu từ lớp đệ lục (64-70) tại trường Kiểu Mẫu Huế. Các khoá sau có thầy Lê Bá Long và thầy Nguyễn Quang Bình, Phu nhân của thầy Nguyễn Diệu cũng xuất thân từ trường Kiểu Mẫu Huế. Thầy Đào Nguyên và Xuân Dũng ở Krông Pắk cũng là cựu học sinh Kiểu Mẫu Huế. Trường Kiểu Mẫu tổ chức thi riêng, và cấp chứng chỉ. Các trường tổng hợp thi chung với kỳ thi quốc gia.

* 

THÊM CHI TIẾT VỀ CÁC TRƯỜNG KIỂU MẪU VÀ TỔNG HỢP (theo báo Tuổi Trẻ):

 

VÙNG 1

• Trường Trung Học Tổng Hợp Trần Quốc Tuấn (Quảng Ngãi): gồm các tên 
  - Trường Trung Hoc Trần Quốc Tuấn (1955-1961), 
  - Trường Trung Học Tổng Hợp Trần Quốc Tuấn (1961-1975), 
  - Trường Cấp III Trần Quốc Tuấn (1975-1988), 
  - Trường Phổ Thông Trung Học Trần Quốc Tuấn (1988-1999), Trường Trung Học Phổ Thông Trần Quốc Tuần (1999-)
• Trường Trung Học Kiểu Mẫu Huế (Huế): gồm các tên 
  - Trường Trung Học Kiểu Mẫu Huế (1964-1975), 
  - Trường Trung Học Lê Lợi (1975-1977)
• Trường Trung Học Hợp Ban Mê Thuột (Ban Mê Thuột): gồm các tên 
  - Trường Nguyễn Trường Tộ (1955-1959), 
  - Trường Trung Học Ban Mê Thuột (1959-1968), 
  - Trường Trung Học Tổng Hợp Ban Mê Thuột (1968-1975), 
  - Trường Trung Học Phổ Thông Ban Mê Thuột (1975-)

VÙNG 2

• Trường Trung Học Kiểu Mẫu Thủ Đức (Thủ Đức) (1965-1975)
•  Trường Trung Học Tổng Hợp Nguyễn Huệ (Tuy Hòa): gồm các tên 
  - Trường Trung Học Nguyễn Huệ (1954-1969), 
  - Trường Trung Học Tổng Hợp Nguyễn Huệ (1969-1975), ?, ?, 
  - Trường Cấp 3 Nguyễn Huệ, Trường Phổ Thông Trung Học Nguyễn Huệ, 
  - Trường Trung Học Phổ Thông Nguyễn Huệ
•  Trường Trung Học Tổng Hợp Lý Thường Kiệt (Hóc Môn): gồm các tên 
  - Trường Trung Học Lý Thường Kiệt (1956-1969), 
  - Trung Học Tổng Hợp Lý Thường Kiệt (1969-1975), 
  - Trường Phổ Thông Cấp III Lý Thường Kiệt (1975-) 
• Cộng Đồng (???)

 VÙNG 3

•  Quốc Gia Nghĩa Tử (Sài Gòn): áp dụng chương trình Trung Học Tổng Hợp từ năm 1968-1975
•  Mạc Đỉnh Chi (Sài Gòn
•  (Bến Tre)

 VÙNG 4

• Nguyễn Trung Trực (Rạch Giá)
• Phan Thanh Giản (Cần Thơ)
  - Collège de Cần Thơ (1917-1945)
  - Trường Trung Học Phan Thanh Giản (1945-
  - Trường Phổ Thông Trung Học An Cư
  - Trường Phổ Thông Trung Học Cần Thơ (1983-1992)
  - trường Trung Học Đoàn Thị Điểm (1992-)
  - Trường Trung Học Phổ Thông Châu Văn Liêm (1985-)
• Thoại Ngọc Hầu (Long Xuyên)

Vào Hạ

 Tác phẩm Vào Hạ của bạn Đỗ Dư, ngẫu hứng Ngày Hội Ngộ 50 Năm.
Thân tặng các bạn nữ 67-74
Một thời để nhớ!

Tiễn Biệt Cô Lê Thị Chanh Về Cõi Vĩnh Hằng

Được tin cô qua đời, lòng tôi đau nhói với cảm giác mất mát sâu sắc. Đối với tôi, cô không chỉ là một người cô .Cô còn là một người chị thân thương, một người hướng dẫn và một nguồn sức mạnh trong những năm tháng hình thành nhất của cuộc đời tôi. Chính cô đã kèm tôi môn Vật Lý, ôn thi vào lớp 8, Trường Trung Học Tổng Hợp BMT một trở ngại dường như không thể vượt qua vào thời điểm đó. Cô không bao giờ từ bỏ tôi, ngay cả khi tôi gặp khó khăn, và niềm tin vững chắc của cô vào khả năng của tôi đã cho tôi sự tự tin để tiếp tục. Tôi nhớ ngày đó cách đây 50 năm tôi thi rớt lớp 6 khi thi vào trường công lập Ban Mê Thuột, một ngôi trường mà học sinh của thời tôi mơ ước. Tôi đã học tạm trường Bán Công mặc dù buồn nhưng không từ bỏ ước mơ sẽ đi thi lại. Tôi đã gặp cô Chanh, cô là chủ nhiệm tôi năm đó, với sự động viên của cô. Lúc đó, tôi biết hình như cô vừa mới ra trường, với sự nhiệt thành của tuổi trẻ, của sự tận tâm của nghề, cô đã nhiệt tình chỉ dạy tôi. Tôi đã trở thành học sinh xuất sắc của năm đó, được lãnh phần thưởng hạng nhất, đó là bước đầu suông sẻ của cuộc đời tôi.

Sớ Táo Quân Năm Nhâm Dần Với Bà Táo Kim Sơn

 

Cám Ơn Đến Người Bạn Đã Đi Xa

Vừa rời khỏi nơi tăm tối nhất cuộc đời, tưởng rằng sẽ được cập vào một bến bờ bình yên, nhưng hỡi ơi !! Nơi đây lại còn nhiều sóng ngầm và lũ dữ hơn thế nữa…

 

Môi trường mới thật sự xa lạ với tôi, tôi chới với giữa dòng đời nghiệp ngã. Tôi nghĩ sẽ được sống an bình trong tình yêu thương của cha mẹ và các em nhưng chỉ được tuần đầu. Bước vào tuần kế tiếp là tôi hiểu ngôi nhà to lớn mà tôi đang trú ngụ chỉ là tạm bợ, nó chỉ là cái xác nhà, cứ mỗi lần mưa đến là phải tản cư, bao nhiêu xoong, nồi trong nhà đều huy động, rồi cứ thế qua ngày. 

 

Bước ra ngoài thì hoàn toàn lạ lẫm, mới mẻ và hình như chẳng ai sẵn lòng chào đón tôi. Tôi tưởng chừng như ghẻ lạnh, kèm theo một chút khinh bỉ, ý nói Ốc không thể mang nổi mình ốc mà đòi “Đội đá vá Trời”. Đúng: “Một con én không làm nên mùa Xuân”. Tôi tìm tới những người cùng cảnh ngộ như tôi, nhưng họ cũng nghèo chẳng giúp được gì cho tôi. Tôi trở thành trầm cảm lúc nào không biết, chỉ tìm vui trong sách vở, tìm lại những quyển sách xưa cũ còn sót lại để đọc, mặc cho thời gian trôi nhưng đâu yên, bụng đói đầu gối phải bò.

 

Bên cạnh đó, gia đình luôn thúc bách phải có một công việc làm, ít nhất nuôi bản thân ngày hai bữa. Tôi không biết phải bắt đầu từ đâu, đi làm culi thì phải biết chỗ để xin. Nhưng may quá thời đó vừa mới bắt đầu mở cửa. Mọi người bắt đầu chuyển từ đi dép cao su qua mang dép da, để được mang bền. Cần phải có người khâu viền chỉ nylon xung quanh, tôi được một người thương, môi giới nhận về khâu. Tôi làm ngày, làm đêm như thế tạm giải quyết được bao tử. Lúc rảnh tôi nhận đóng sách và dán bỉ thư cho nhà in, nhưng việc gì làm, đến lúc cũng bảo hòa, người làm thì nhiều, công việc thì ít và rẻ. Thế là tôi phải chuyển nghề.

 

Tôi được con một người bạn nhận vào phụ thợ mộc: công việc của tôi là phụ và dọn dẹp xưởng khi làm xong, tháng được 350 ngàn đồng, buổi trưa được bao ăn. Món tiền của tháng đầu tiên tôi nhận, ôi thật là sung sướng biết bao!! Tôi không thể nào kể siết được, nâng niu nó như là báu vật, nó nằm trong túi nhưng cứ cảm giác sợ rớt đâu đó… Nhưng tiền chưa nóng túi thì phải chi trả vào công việc gia đình, đang thời kì túng quẩn. Tuy vậy cũng vui vì mình đã làm được một điều có ích cho bản thân, cho cha mẹ. 

 

Nhưng cuộc đời đâu có bình yên như mình nghĩ, sóng gió luôn luôn rình rập bên cạnh. Vào một ngày đẹp trời nhưng bỗng lòng tôi tối sầm lại, nhà tôi đang ở, được rao bán trên Tivi, do thiếu nợ đáo hạn, không khả năng chi trả. Tôi bước đi như người vô hồn, đi mà không biết đi đâu? Cứ muốn một chiếc xe tải nào tông vào hay mình quay lại chốn cũ để xin một công việc không công, ngày được hai buổi ăn mà có một cuộc sống bình lặmg. Nhưng như vậy thì quá ích kỷ, tôi quyết định đối mặt với vấn đề…

 

Đề gánh vác được công việc gia đình, mình phải có một quyết định táo bạo khác, chứ công việc chân tay đồng lương ít ỏi. Tôi nghĩ ngay đến việc dạy kèm ,mà thời sinh viên tôi đã làm, nhưng cái khó bây giờ ai biết để mời tôi, tôi biết công việc này chỉ cần cái tâm và có tri thức là làm được, không cần vốn. Thế là tôi say mộng với công việc này. Trời đã không phụ lòng người, nên đã cho tôi gặp được bạn ấy, qua sự trung gian của một người.  Tôi và bạn ấy cùng học một cấp lớp nhưng có bao giờ gặp nhau. Qua sự trao đổi, bạn biết về quá khứ của tôi nên rất thấu hiểu. Nhưng hoàn cảnh thực tế của gia đình tôi chắc bạn không nắm được, ôi thôi, chuyện buồn của gia đình có gì vui đâu mà phải nói . 

 

Thời đó sách vở ngoại ngữ thuộc dạng quý hiếm, để có sách ôn lại kiến thức đâu phải dễ, bạn có cả một kho sách tôi nhìn thấy là mê. Thế là bạn sẵn lòng cho tôi mượn, tôi như nắng hạn lâu ngày gặp mưa, đọc ngấu nghiến sau giờ lao động cực nhọc, nhiều khi học đến 2, 3 giờ sáng để nắm bắt lại kiến thức sau bao năm mai một. Dù mệt, nhưng cảm thấy hạnh phúc vì tìm được công việc mình yêu thích. Thế rồi từng bước, được bạn nhường một, hai chỗ dạy, dễ ăn nhất, thời điểm này bạn tôi đã vững vàng trong nghề gia sư nên rất nhiều nhóm. 

 

Lần đầu tiên trong cuộc đời tôi, đóng bộ đàng hoàng đi đến nơi dạy, lòng mừng khấp khởi nhưng không kém phần lo lắng. Thế rồi mọi chuyện cũng suông sẻ, ngày tiếp nối, ban ngày đi phụ làm tại xưởng mộc, ban đêm làm gia sư. Chính tôi, cho đến bây giờ cũng không biết, tôi dạy như thế nào mà học sinh lại thích cứ người này truyền miệng cho người kia nên đã bắt đầu có nhiều nhóm để dạy. 

 

Thời gian ban đêm không giải quyết dạy hết, tôi chuyển sang dạy ban ngày cho học sinh, còn người lớn học ban đêm. Ở thời điểm này bắt đầu mở cửa nên phong trào đi học tiếng Anh nở rộ như thế tôi có đất dụng võ, hết nhận hợp đồng cơ quan này, lại tiếp tục nhận hợp đồng cơ quan khác. Thế là tôi quyết định bỏ nghề phụ mộc, để trở thành ông thầy bất đắc dĩ. 

 

Trước khi quyết định làm một bước rẽ cuộc đời, tôi đã không quên đến cám ơn người anh em, cũng là người chủ xưởng mộc đã cưu mang tôi trong suốt thời gian khốn khó nhất của cuộc đời. Kể từ đó tôi trở thành ông thầy lúc nào không biết… Phần lớn thời gian trong ngày dành cho đi dạy, thời gian rảnh dịch toa thuốc, đơn hàng từ nước ngoài gởi về, nhờ đó kiểm được chút đỉnh tiền trà nước, lại mau nâng tay nghề. 

 

Đến một ngày như thường lệ tôi đến chỗ dạy, tự nhiên trong lòng có một cảm giác ngồ ngộ. Cả lớp im phăng phắc, khi tôi đến chỗ ngồi, một học viên lớn tuổi, cũng là lớp trưởng mang một bó hoa, kèm theo gói quà tặng. Lúc đó tôi mới hiểu ra, xã hội đã dành riêng một ngày 20/11 để tri ân thầy cô. Tôi sung sướng, không ngờ mình cũng được đứng vào hàng ngũ trí thức. 

 

Từ đó, tôi đã có động lực theo đuổi nghề. Bây giờ cứ mỗi lần đi dạy tôi đã có được một bộ đồ tươm tất hơn để mặc và cũng để tự sung sướng lấy chính mình. Lúc này công việc gia đình tôi, nhờ đồng lương hàng tháng cũng giải quyết ổn, tuy rằng như muối bỏ bể. Khi đã làm thầy thì phải nghĩ đến chuyện phải có bằng cấp để lận lưng, tôi bàn với bạn ấy. Thế là chúng tôi quyết định đi thi bằng C tiếng Anh . Bạn tôi chắc chắn vững và tự tin hơn, còn tôi lĩnh vực nghe và nói còn kém lắm, nhưng không nản chí với sự giúp sức và động viên của bạn tôi bắt đầu tự học thực sự, học ở bất cứ nơi đâu và mọi nơi, học lúc ăn cơm, học lúc đi ngủ, chỗ nào không hiểu tìm gặp bạn tôi để hỏi. 

 

Đêm trước ngày thi vừa lo, vừa sợ, không biết mình có vượt qua được không, nếu không vượt qua chắc xấu hổ lắm… Thế rồi thời khắc đã đến, phần viết tôi ổn, do có một thời tôi đã học HÀN LÂM, cùng với những người nổi tiếng của một thời xa xưa, chúng tôi học không cần sách vở  bằng trí nhớ (vì có sách, có bút đâu…). Nên chúng tôi gọi đùa với nhau là cách học hàn lâm, là học bất cứ cái gì có thể học được… Nhờ những năm tháng đó,vậy mà tôi có một vốn từ ngữ phong phú.

 

Phần viết tôi được 8 điểm, đến phần nghe là khó đối với tôi, suốt cả buổi nghe, mặc dù giáo viên đã cho nghe lại hai, ba lần, nhưng tôi chỉ hiểu mang máng: Có một người đàn ông và một người đàn bà trao đổi công việc trong công viên khi đi tập thể dục. Thế rồi trong bài có gì liên quan đến vườn hoa là tôi viết vào. Cuối cùng , tôi được 4 điểm. Sang đến phần nói, tôi run lắm, nhưng đã phóng lao thì phải theo lao. Tôi được một cô giáo trẻ phỏng vấn, nếu để cô hỏi trước thì chắc chắn tôi sẽ không nghe và sẽ không hiểu để trả lời. Tôi lên tiếng trước, vừa khoa tay và vừa khoa chân để cô hiểu rằng, tôi mới tốt nghiệp xong ĐẠI HỌC chữ to với thời gian kỷ lục 17 năm. Cô sửng sốt và ngạc nhiên, đại học và hậu đại học người ta học chỉ lâu lắm là 10 năm nhưng tôi đã học đến chừng thời gian đó, tôi nói với cô nếu thông cảm thì hãy giúp tôi, cũng để tôi có động lực trong cuộc sống. Nhìn vào bộ dạng của tôi, hình như cô bắt đầu hiểu và thông cảm. Cô tuyên bố cho tôi 7 điểm. Tôi sung sướng bước ra khỏi phòng tìm bạn tôi, dĩ nhiên bạn tôi dễ dàng vượt qua. Chúng tôi rời khỏi trường thi đại học Tây Nguyên, trong lòng đầy phấn chấn, coi như điểm son trong cuộc đời. 

 

Tôi định có dịp nào đó tôi tìm đến nhà để cảm ơn cô giáo ấy, nhưng thời gian qua đi, mãi đến bây giờ tôi vẫn chưa thực hiện được. Đến ngày có kết quả, bạn tôi báo, tôi bị liệt môn nghe nên phải thi lại, mặc dù tổng điểm là 19, tôi buồn lắm..  Nhưng được ít ngày sau bạn tôi báo lại: Bộ Giáo Dục quyết định bỏ điểm liệt, văn bằng của tôi vẫn được cấp, nhưng Đại Học Tây Nguyên giữ lại với mục đích gì đó mà tôi không biết… 

 

Nghe vậy tôi quyết định lên phòng đào tạo của trường để hỏi với giọng điệu cứng rắn. Ông trưởng khoa đào tạo của trường đành phải chào thua và đưa văn bằng cho tôi. Thế rồi, sau 40 năm tôi đã có được một mảnh bằng trong tay. Thừa thắng xông lên, tôi và bạn tôi ghi danh học đại học để lấy cử nhân và cứ hàng năm hai đứa cùng đi Sàigòn để thi, bạn tôi một năm học được hai lớp ( vì học được nhiều tín chỉ hơn ) còn tôi lẹt đẹt đi sau lưng, cuối cùng bạn tốt nghiệp, tôi còn ì ạch phía sau …

Bạn tôi như chiếc phao cứu sinh cho tôi , để tôi tiếp tục bơi trong biển hồ mênh mông. Nếu ai đã từng đọc câu chuyện Narziss und Goldmund (Đôi bạn chân tình của Hermann Hesse, nhà văn Đức ). Một câu chuyện được xây dựng trên hai nhân vật, tượng trưng cho Trực giác và Tri giác. Họ đã hỗ trợ cho nhau những khiếm khuyết mà trong cuộc đời họ vấp phải. Ở đây bạn tôi là Tri giác còn tôi là Trực giác, vì tôi chỉ làm theo cảm tính…

Tôi nghĩ: Bên thế giới bình yên, bạn sẽ được đọc những dòng chữ muộn màng của tôi , coi như một lời CẢM ƠN. Lúc này bạn sẽ hiểu được cõi lòng của tôi. Tôi cũng thầm cảm ơn những người đã cười khinh bỉ, nhạo báng tôi suốt thời gian đó. Ngày xưa Hàn Tín luồn trôn giữa chợ người để làm nên sự nghiệp, còn ngày nay vì tủi nhục mà tôi quyết vươn lên trong cuộc sống. Cuộc sống tốt đẹp của tôi ngày hôm nay đã có không ít hình bóng của BẠN TÔI trong đó. Tôi nguyện với phần đời còn lại, sống đúng với tôn chỉ mình đã đề ra, đóng góp một phần bé nhỏ cho những mảnh đời bất hạnh mà bạn tôi lúc sống vẫn hay làm.

 

Một ngày cuối năm 31/12/2022
Huỳnh Ngọc Hiệp

Rêu Phong

Nhánh Gầy Sông Hương
Photo by Như Thương

Ngược dòng thời gian, Huế đối với tôi chỉ là những điều tôi biết được qua sách vở học trò trong hình ảnh mái tóc thề rất con gái của các cô nữ sinh Đồng Khánh, qua những áng thơ văn, lời nhạc ca tụng đất Thần kinh, qua đôi mắt con gái Huế e thẹn và đuôi mắt tình tứ nghiêng nghiêng vành nón, qua màu tím Huế ở đâu đó trong những tà áo dài lên chùa hái lộc đầu Xuân, trong những chiếc quai nón màu tim tím quyến rũ, qua những nàng Công Tôn với tên gọi thật đài các và mang những ý nghĩa lãng mạn, qua những nét dịu dàng, nhỏ nhẹ nữ tính, của dáng con gái Huế thon thả và của thế giới chữ nghĩa bóng bẩy văn chương trong biết bao ngôn từ, tên đặt cho người, địa danh và cảnh vật tự thuở xa xưa.

Ngày còn học trung học, tôi đã làm những cô bạn người Huế ngạc nhiên lẫn thú vị khi tôi cố gắng học thuộc tên của bạn bè như là Công Tằng Tôn Nữ Thị Đoan Trang, Tôn Nữ Huyền Phương, Huyền Tôn Nữ Thị Tâm Đan ...và tất cả đã được tôi gọi là các nàng Tôn Nữ Thị Hoàng Cung cho dễ nhớ.

Tôi không sinh ra ở Huế. Không phải là một người con của Huế. Cũng không phải là nàng dâu của Huế và nhất là tôi chưa bao giờ biết Huế cả. Thế mà tôi đã đến thăm Huế, rồi lúc chia tay với Huế, tôi đã bịn rịn như thể là chia tay với người yêu ... dường như con người, cảnh vật và cả cái không gian trầm lắng ở Huế đã làm tôi tương tư Huế một cách lạ lùng. Một nỗi nhớ rất nhẹ nhàng đã đi vào trí nhớ tôi. Dẫu đã xa Huế nhưng tôi vẫn không thể nào quên Huế được, nỗi nhớ thật gần và tôi ao ước được trở lại thăm Huế lần nữa và lần nữa ... Nhưng biết đâu rồi cuộc đời sẽ chỉ có một lần gặp nhau thế thôi, phải không Huế? Huế trong tôi đã trở thành dấu ấn khó phai, nhưng có lẽ Huế sẽ chờ đợi tôi thêm một lần hội ngộ nữa phải không - Huế như người con gái có nét đẹp cổ kính và thủy chung ngàn đời.

Bây giờ tôi mới hiểu vì sao mình lại ngẩn ngơ, bồi hồi trước nét đẹp của Huế - cái trầm mặc của lăng tẩm dường như là một sự nhẫn nhục, bằng lòng nét tàn phai thời gian và có lẽ nó cũng ẩn tàng một lời thách thức cho sự trường tồn.

Dường như tôi nghe lời ngậm ngùi, than thở của cung vàng điện ngọc xa xưa. Có lẽ vẫn còn đâu đây dấu chân thiên tử, gót ngọc hài sen của bậc mẫu nghi thiên hạ hay dáng tha thướt của các cung tần mỹ nữ từng lặng lẽ đi qua những con đường cung cấm suốt cuộc đời xuân sắc và cô đơn. Phế tích rêu phong còn đây mà hồn người đã lặn hụp qua bao kiếp luân hồi rồi chăng? Ai sẽ là người kể lại những bí ẩn cung đình hay chỉ còn những bức tường loang lỗ đứng đấy như là chứng nhân câm lặng nhìn người người qua lại, nhìn năm tháng phôi pha. Bàn tay ai chạm được cái quá khứ vàng son thuở xưa ấy chắc hẳn sẽ thấu hiểu được cái nghĩa của thăng trầm một cách tận tường. Giữa cái vô thường ấy, cái thiện tâm tự đáy lòng sùng bái được thể hiện trong dáng cung kính gối quỳ. Con người đã dâng cái tĩnh lặng lòng mình vào chốn hư vô một cách tâm thành.

Gom hết những từ ngữ để diễn tả về Huế mà tôi biết, cũng làm tôi chưa có thể hình dung ra được Huế như thế nào cho đến khi tôi đặt chân đến Huế. Huế buồn da diết đến mức độ nào thì tôi chưa biết, vì tôi chưa có dịp biết Huế vào những ngày mưa dầm dề và buồn da diết như con dân Huế diễn tả, nhưng tôi đã cảm nhận được nỗi buồn ấy qua màu trời xám nhạt, dẫu là ban trưa đứng bóng hay chiều xế tà. Một o bán hàng trong sạp nón lá ở chợ Đông Ba đã nói với tôi: “Trời Huế buồn như vậy đó”.

Nếu có người hỏi tôi sông Hương như thế nào, tôi sẽ chẳng ngần ngại nói rằng sông Hương êm đềm như tên gọi của nó, một dòng sông phẳng lặng như giải lụa, không gợn sóng, không uốn khúc quanh co, trải rộng lòng mình ra với núi non mây trời bao la một cách chân thật, không dấu diếm. Mỗi người có quên đi cái bon chen, vội vã của cơm áo đời thường khi nhìn cảnh trời mây sông nước hữu tình như thế chăng? Khi tôi đứng trên thành cầu Trường Tiền nhìn sang hai bên bờ tả, hữu ngạn, dòng sông cho tôi một cảm giác của đượm nồng tình yêu với hình ảnh của núi Ngự Bình như chàng trai đa tình ôm nàng sông Hương trong vòng tay lãng mạn của mình một cách đắm say.

Cầu Trường Tiền sáng chiều dường như trẻ lại theo những tà áo trắng học trò ngày hai buổi đến trường Đồng Khánh trên đường Lê Lợi. Lâu lắm rồi tôi không được thấy cảnh như thế nữa trên những quãng đường tan học về. Dịu dàng và quyến rũ làm sao với những tà áo thướt tha trong vóc dáng thiên sứ, để cho học trò trường Quốc Học ngẩn ngơ rồi men theo những hàng cây tìm đến mật ngọt tình yêu ngây thơ trong trắng đầu đời. Có lẽ không có những nụ hồng để tỏ tình cho những mối tình học trò như thế, nhưng có màu xanh của lá bên đường che dùm bóng nắng cho em và có những chiếc lá vô tội bị ngắt vụn ra trên tay nàng từ cổng trường ngang qua cầu Trường Tiền, sông Hương về đến nhà.

Tôi cũng sẽ chẳng quên được cái chân chất của những người con Huế. Họ có thể là một nhân viên trong khách sạn, một bác đạp xe xích lô ngang cầu Gia Hội, một anh vá xe đạp bên lề đường gần chợ Đông Ba hay chỉ là một cô bán hàng cơm trưa cho khách lỡ đường trên những quãng đường xa mù đến những lăng tẩm cung đình trên những khu đồi yên tĩnh. Bất kỳ một câu hỏi nào của khách đi đường cũng đều được họ trả lời một cách nhiệt tình và thật thà. Tôi nghĩ rằng họ rất hiếu khách, dẫu người khách lạ nào đó như tôi chỉ là sơ ngộ và bên cạnh cuộc đời cặm cụi cơm áo, họ rất hãnh diện và sung sướng được nói với khách phương xa về nơi họ sống, về những địa danh, truyền thuyết và lịch sử về Huế. Mỗi một người mà tôi gặp trên đường đi đều kể lại cho tôi nghe những trang sử, giai thoại và truyền thuyết của thế giới cung đình vua chúa, lăng tẩm một cách say mê.

Qua khỏi Đàn Nam Giao, tôi đã ghé thăm lăng vua Khải Định, Thiệu Trị, Tự Đức giữa đồi núi trùng trùng. Giữa cái mênh mông của đất trời, bỗng mình chợt cảm thấy mình quá đỗi nhỏ bé. Những bậc thang dẫn đến ngai cửu trùng làm tôi liên tưởng đến phút giây bệ kiến Thiên nhan thuở xưa. Những tượng đá giữa sân chầu vẫn nghìn năm chờ đợi bóng thánh quân. Nhà Thủy tạ vẫn soi mình bên ánh sen hồng thủy chung. Tôi ngỡ mình đang đi giữa cung vàng điện ngọc khi bước chân vào Đại Nội Hoàng Cung. Mắt nhìn lại bệ rồng ... dường như lòng còn phủ phục đấng minh quân ngự cung son thếp vàng. Tay chạm Long Bào Thiên Tử mà nghe hồn rưng rưng phận thần tử tôi đòi từ thuở trăm năm trước.

Dẫu quang cảnh trước mắt tôi chỉ là những mảng cỏ dại trên nền đất hay là những bức tường trơ trọi, loang lỗ màu vôi đứng lặng lẽ khắp đất trời, nhưng lòng tôi lại trở về với hình ảnh quá khứ vàng son huy hoàng cũ ... nhìn lại nét tàn phai, hoang phế của thăng trầm trải dài theo năm tháng, lòng bỗng dưng chùng xuống ngậm ngùi.

Huế tĩnh lặng như thế đó, nhưng khi tôi nhìn thấy nét uốn khúc của những cành hoa sứ hài hòa với nét lượn của rồng bay bên cạnh kiến trúc mái ngói âm dương, tôi chợt nghĩ rằng trong cái tĩnh lặng ấy sẽ là cái động vô cùng - cái động của âm dương tuần hoàn vũ trụ để cho thân cây sẽ phơi bày nét khúc khuỷu thời gian và tôi đã mơ ước giá như mình là họa sĩ ... sẽ ngồi vẽ lại nét thời gian vô thường khắc dấu năm tháng trên thân cây.

Điều may mắn là tôi đã đến thăm Huế lần đầu khi Huế vẫn còn dư âm của mùa Xuân. Tháng 3, sân áo lam hiền từ nơi cửa chùa Diệu Nghiêm vẫn còn ngập sắc mai vàng rụng. Đỉnh trầm hương lộ thiên vẫn còn thơm những nén hương lòng thành tâm của khách thập phương đến viếng chùa từ độ Xuân sang. Một vị sư cô đã dẫn tôi du Xuân dưới những cội mai vàng của sân chùa một cách thú vị. Giọng Huế của sư cô nhè nhẹ cộng thêm với dáng đi chậm rãi của sư cô đã làm tôi ngẩn ngơ khi theo gót chân người khắp sân chùa rộng thênh thang. Một cảm giác thoát tục chăng?

Gần sắp dến ngày tôi rời Huế. Ba ngày qua ở Huế tôi chưa chụp được một tấm hình nào gọi là để làm kỷ niệm giữa tôi và Huế trong lần gặp gỡ kỳ ngộ này. Mặt trời trốn đi đâu mất cả ngày. Đến trưa xế bóng thì chỉ là hanh nắng vàng cuối Xuân. Thế mà ngày cuối cùng ở Huế của tôi trời bỗng hơi se lạnh.

Tôi bước chân ra cửa. Sương mù trời. Cả con đường im ỉm của sáng sớm và những cửa tiệm chỉ thấp thoáng trong màn sương trắng đục. Bên vệ đường, hai hàng cây cao mảnh khảnh như dáng những cô gái Huế có lẽ đã ướt đẫm sương đêm, giờ chỉ còn là những nét nhỏ gầy guộc như nét vẽ phác thảo của họa sĩ. Dường như hơi sương bay bay giữa lưng trời.

Sáng sớm phố Huế yên lặng quá và nó đã làm cho tôi có cảm tưởng như là không ai nỡ khua động cái tĩnh lặng ấy. Tôi muốn tìm cảm giác đi giữa phố sương mù ở Huế này xem sao. Thấy những cô bé học trò mặc áo trắng đạp xe đến trường trong những chiếc áo len, tôi cũng khoác áo đi theo con đường áo trắng ấy.

Tôi đã rất ngạc nhiên khi nhìn thấy những vỉa hè ở Huế dọc theo bờ sông Hương vẫn còn nguyên vẹn ý nghĩa của nó - vỉa hè dành riêng cho người đi tản bộ. Chúng nó đã không bị thay đổi bởi những kiểu gạch trang trí tân thời mà vẫn là những viên gạch từ lâu đời, ngả màu năm tháng lẫn với màu cát bụi đường xa của khách viễn phương. Trong lòng tôi, tôi vẫn có thói quen yêu những vỉa hè, những con đường cũ kỹ như thế bởi vì nó đã từng ôm ấp những bước chân năm tháng của tôi mỗi ngày.

Náo nức khi nghĩ rằng tôi sắp sửa được ngắm cảnh mờ ảo sương khói trên sông Hương và cầu Trường Tiền mà từ xưa đến giờ tôi chỉ thấy được trong sách vở, phim ảnh hay trong nghệ thuật nhiếp ảnh mà thôi, tôi cầm theo chiếc máy ảnh. Bờ Nam sông Hương bên kia hình như vẫn còn ngủ muộn, nhưng bên này bờ thì đã có khách hàng ngồi nhâm nhi ly café sáng sớm trên vỉa hè bên cạnh cầu Trường Tiền rồi.

Tôi chợt ngẩn người ra trước cảnh tượng sương mù trên mặt nước sông Hương - nó như một bức họa. Không một ngọn gió sớm làm mặt nước sông gợn sóng. Sương mù bắt đầu từ phía xa xa của sông Hương đã lan dần, lan dần trên mặt nước sông phẳng lặng. Tôi vừa đi chầm chậm ngược lại với hướng sương mù ấy vừa bấm máy chụp hình. Một nét đẹp quyến rũ không thể diễn tả bằng lời được, nó như thể là ảo ảnh ... Phải chụp thật nhanh cảnh sương lan tỏa trên sông Hương này, kẻo rồi cả dòng sông và chiếc cầu sẽ biến mất. Quả thật vậy, màn sương buông xuống nhẹ nhàng, nhẹ nhàng quá đến nỗi tôi không biết là dòng sông đã biến mất tự bao giờ. Chỉ một thoáng bên đời, em rồi đã xa xăm ...

Không còn thấy đâu là thành cầu Trường Tiền và cũng chẳng thấy đâu là mặt nước sông. Màn sương mờ mờ ảo ảo ấy đã xóa lấp từng nhịp cầu và tôi không thể đếm nhịp cầu được nữa. Không biết chiếc cầu ở nơi đâu và cũng chẳng biết dòng sông ở chỗ nào giữa cái màu trắng huyễn hoặc ấy. Chiếc cầu đã hoàn toàn tan biến vào hư không. Không còn ranh giới giữa trời mây thiên đình và cõi người trần tục. Tất cả dường như hòa lại thành một. Nó hòa tan với đất trời mênh mông trong một vẻ dẹp hoàn hảo: Trắng đục màu khói sương. Cảnh vật bỗng nhiên trở nên vô bờ bến ... và con đường mà tôi đang đứng dưới chân là một thế giới khác. Tôi có cảm tưởng rằng tôi có thể xòe tay ra để hứng lấy sương mù bay khắp nơi. Bờ Nam của sông Hương rải rác vài căn nhà có nóc hơi cao cao, giờ chỉ còn lại cái chỏm của ngôi nhà lơ lửng giữa trời không. Toàn thể căn nhà đã chìm vào sương mù như dòng sông và chiếc cầu vậy. Con đường, nhà cửa, dòng sông, chiếc cầu và phố xá bỗng nhiên thay đổi thành một quang cảnh khác biệt lạ thường. Mờ mờ nhân ảnh như nhà thơ Hàn Mặc Tử đã từng say mê chăng?

Tôi mơ ước được về thăm Huế lần nữa để nghe lại những âm thanh luyến láy nhè nhẹ trong giọng nói của những cô gái Huế với nụ cười khép kín tựa thâm cung hay tìm lại những giây phút chùng lòng nhất trong đêm thả đèn hoa đăng. Nâng nhẹ cánh sen giấy thả xuống dòng sông sau đêm trăng ca Huế trên dòng sông Hương, dẫu ngọn đèn có lung linh sáng giữa đêm trăng hay lao đao giữa dòng, thì ước nguyện đem ánh sáng soi rọi vào biển trầm luân của chúng sanh hoặc là lời ước hiền lành nhất đã được thả trôi theo sông nước với tất cả niềm thành kính tận đáy lòng.

Trong một lần nghe ca Huế, khi tôi đặt chân lên chiếc thuyền rồng bên bờ sông Hương vào lúc trời chiều nghiêng nghiêng bóng nắng, có tìm lại được hình ảnh của điệu múa Hoa Đăng cung đình ngày xưa không thì tôi chưa biết, nhưng tâm hồn tôi từ lúc ấy đã cảm thấy hạnh phúc với mênh mang trời nước và chơi vơi giữa dòng rồi. Hạnh phúc ấy tôi nghĩ chẳng xa vời lắm đâu, chỉ cần một tấm lòng nâng niu quá khứ, yêu những mảnh đời kỹ nữ đã dâng đời mình trọn vẹn cho Tương Tư Khúc, Nam Ai, Nam Bình, trân trọng những ngón đàn ngậm ngùi đã đi vào lãng quên, để rồi cùng ngồi lại với nhau bên mạn thuyền mà thưởng ngoạn cái thú của mờ ảo, trữ tình, thơ mộng hay trầm ngâm, suy gẫm về đời, về người, về mộng khi con thuyền xuôi về bến đỗ thiên thu.

Ngây ngất với cái không gian lãng mạn của sông nước trữ tình, cái giai điệu ngũ cung của ca Huế trên sông Hương vào đêm trăng cũng chưa đủ níu lòng tôi với Huế cho đến khi tôi gặp một cô bé ngoài khuôn viên cửa Khổng sân Trình. Tôi không biết tên em là gì, nhưng tôi đã đặt một cái tên rất dễ thương cho em: Cô Bé Bán Bánh Nậm (tôi bắt chước người yêu của tôi đặt tên cho tôi là Cô Bé Áo Đỏ đấy em ạ, em có thích không?). Em mặc chiếc áo hoa cũ sờn vai có đôi mắt buồn như nắng trưa hè hôm ấy. Ở vào độ tuổi như em, tôi cũng đã từng say mê trò chơi bán đồ hàng - những món hàng đầy thú vị trong tưởng tượng của tuổi thơ. Những chiếc lá được làm thành tiền, những đóa hoa trở thành những cái bánh, những chiếc lá khoai sắn mì được làm thành sợi dây chuyền lủng lẳng xinh xinh, những tờ giấy xếp thành cái bóp đựng tiền đi chợ mua quà, những viên đất sét vo tròn vụng về như là những viên bi nằm ngoan ngoãn trong chiếc thúng bằng giấy. Trong hạnh phúc của trò chơi ấy tôi chưa biết kiếm tiền thật như em, Cô Bé Bán Bánh Nậm ạ.

Đáng lẽ giờ này em sẽ phải ở trong lớp với thầy cô, bạn bè sách vở, để tuổi thơ của em sẽ được ươm đầy mật ngọt trong những câu chuyện thần thoại cổ tích bà tiên hiền lành. Nhưng không, em đã lê gót chân buồn thiu của em khắp vỉa hè. Sau lưng em là thế giới của thiên đường học trò. Cái dáng em ngồi dựa lưng cổng trường sao buồn quá. Đáng lẽ em sẽ ở bên trong cánh cửa ấy, chứ không phải ngồi ở ngoài cánh cửa của cổng trường như thế đâu em ạ. Để được tung tăng với niềm hạnh phúc làm học trò - một hạnh phúc lớn và dễ thương nhất của một đời người. Để em sẽ là cô bé bím tóc nơ cài như những ước mơ hồng dễ thương của tuổi thơ.

Em đã ngước mắt nhìn tôi và mời tôi mua bánh cho em. Dường như cái ngước mắt ấy của em đã không vói đến được mảng trời trong xanh trên hàng cây mướt lá của vỉa hè mà cái nhìn chỉ nhìn vào ánh mắt của tôi. Vâng, tôi đã mua bánh của em sau câu trả lời rất nhỏ nhẹ ... “ Dạ thưa, chỉ có 5000. đồng một dĩa bánh thôi dì “.

Tôi nhớ rõ làm sao bàn tay của em lẹ làng tháo lớp lá gói những chiếc bánh nậm nhụy tôm thịt, xếp bánh và những miếng chả tôm thành vòng tròn quanh chiếc dĩa nhỏ. Dường như nỗi vui của em cũng đầy như dĩa bánh mà em trao cho tôi. Mãi sau này, có một người bạn đã hỏi tôi rằng tại sao tôi không mua hết bánh của em. Lúc ấy, vụng về làm sao - tôi chỉ nghĩ là tôi không có thể ăn hết chừng ấy bánh nậm của em một lúc được, chứ không nghĩ là tôi có thể mua hết bánh của em và mời mọi người trong khách sạn cùng ăn cho vui.

Tôi nợ em, Cô Bé Bán Bánh Nậm ạ. Tôi nợ em lời dạ thưa lễ phép. Nợ em một lời mời chào hàng lịch sự. Và nhất là nợ em một món nợ tình người. Tôi là người khách phương xa đã không cho em trọn niềm vui đơn giản: mua hết những chiếc bánh mà em bày bán trên cái trẹt nhỏ. Tôi chỉ mua vỏn vẹn có một dĩa bánh cho em mà thôi.

Mai mốt xa Huế rồi ... lòng tôi se lại khi chợt nghĩ đến điều ấy, nhưng tôi tin rằng, một ngày nào đó tôi sẽ có duyên gặp lại em lần nữa, bởi vì món nợ mà tôi nợ em vẫn canh cánh bên lòng từ độ tôi rời xa em. Trong lòng tôi, cái âm thanh nhỏ nhẹ của hai tiếng dạ thưa rất Huế nơi em cứ mãi vấn vương tôi. Em là Huế và xứ Huế của em đã cho em hai tiếng dạ thưa ngọt ngào ấy. Cảm ơn em đã cho một người khách phương xa như tôi một món quà đặc biệt vô cùng. Tôi trân quý món quà em tặng cho tôi biết mấy. Dẫu Huế rêu phong, tự Huế đã là thơ và tự em đã là Huế - một nét Huế chân tình. Tôi nhớ Huế và nhớ Em - Cô Bé Bán Bánh Nậm đượm Huế của tôi ơi. Phải chăng tôi đã say men tình với Huế?

Như Thương

Ban Mê Thuột Quê Tôi

Đã bao lần quay về Buôn ma Thuột (BMT) với túi đồ nghề để vẽ. Nhưng dự tính đó chưa hề thành, trừ mấy bản sơ phác, mấy hình chụp đem về Sài Gòn...

 

Không thể vẽ tại BMT được vì tôi còn mê mải với hương hoa cà phê bên nương rãy ngút ngàn. Mê mải trên con đường đất đỏ rợp bóng rừng cao su trải dài... Nắng, gió, mùi hương cỏ dại trên những ngọn đồi óng ánh vàng. Thiên nhiên Tây Nguyên sống động với bao màu sắc và âm thanh, nhưng cũng rất tĩnh lặng. Ngồi bên tảng đá nhìn sông Sê rê pok chảy cuồn cuộn ngược dòng, ta có thể miên man nghĩ về lịch sử của đất và người nơi đây...

 

Cứ như thế, những ngày ở BMT qua đi mau. Về lại Sài Gòn, bắt đầu vẽ để lần nữa được đắm mình vào núi đồi, rừng, thác. Vẽ để làm sống lại hương hoa cỏ dại, làm sống lại đồi núi chập chùng, ... sống lại cả vị đắng ly cà phê ở quán nhỏ một sáng trời se lạnh...

 

Xin mời Quý AC xem tranh về Buôn Ma Thuột quê tôi.

 

 

Hoa cỏ dại

Núi rừng Tây Nguyên

Đường lên núi Chư Yang Sin

Thác Dray Nur

Rừng khộp ở vườn Quốc gia Rok Đôn
(Rừng khộp tức là Rừng thưa lá)

 

Bình minh trên hồ Lak
(Hồ Lak là hồ tự nhiên lớn nhất Tây Nguyên,
và cũng là nơi duy nhất ở VN còn dùng thuyền độc mộc)

Đêm trăng trên hồ Lak

Lên rẫy cà phê

Mùa cà phê chín

Sài Gòn,

10 Mar., 2022.

Buôn Ma Thuột Quê Tôi

Buôn Ma Thuột (BMT) là nơi tôi sinh ra và lớn lên, cho đến năm 1972 thì gia đình dời vô Sài Gòn. Tuy xa quê đã lâu, nhưng càng lớn tuổi thì ký ức về quê xưa càng hiện ra rõ nét. Rồi những lần về thăm quê, lang thang ở con phố nhỏ, ở các buôn làng, ở rừng cao su, rãy cà phê... tôi như gặp lại chính mình ngày nao.

 

Ngày đó, thành phố Buôn Ma Thuột bé nhỏ, nằm gọn trong cao nguyên Dak Lak đại ngàn. Thành phố chỉ độ 100 ngàn dân và giống như trong bài hát Còn chút gì để nhớ:

 

- Phố núi cao, phố núi đầy sương... Phố xá không xa nên phố tình thân... Đi dăm phút đã về chốn cũ...

(Tuy đó là Pkeiku, còn đây là Buôn Ma Thuột).

 

Thành phố chỉ có vài trục đường chính, mùa mưa thì bùn đỏ quạch bết chặt vào guốc dép, mùa khô thì bụi mù trời. Tôi nhớ những ngày tháng đẹp ở ngôi trường Nữ tiểu học. Đi học tay cầm cặp tay cầm hũ mực tím, giờ ra chơi có trò u mọi, lò cò, ăn quà thì có 1 đồng ít ỏi Mẹ phát hàng ngày hoặc lá xoài non chấm muối ớt, hạt điệp luộc... Tôi nhớ ngôi trường trung học Tổng hợp BMT, nhìn ra cửa sổ thấy cả đồi nương lá xanh chập chùng. Tôi nhớ màu áo dài xanh da trời, đồng phục của nữ sinh trường tôi. Tôi nhớ bạn bè thân quen, nhớ Thầy Cô dưới mái trường...

 

Nhà tôi ở trong chợ trên đường Nguyễn Thái Học. Hàng ngày tôi gặp những người Ê đê, H'mong. Tôi nhớ những cặp mắt đen to đẹp, nhớ những gùi rau trái... của họ.

 

Tôi nhớ quê BMT nhiều lắm. Thế nên tôi vẽ. Khi vẽ, tôi tự do dùng màu sắc tô xanh, tô hồng lên vùng ký ức... Những màu sắc nhiều khi không có thực, chỉ có trong trí tưởng tượng. Vẽ giúp tôi bay bổng trên đồi núi chập chùng, trên những mái nhà sàn nhuộm ánh chiều tà.

 

Tôi còn muốn vẽ nhiều về Buôn Ma Thuột quê tôi. Nhưng hôm nay xin tạm dừng để mời quý AC xem một số bức họa tôi vẽ về BMT quê tôi.

 

Mẹ Con

Chị Em

Thiếu nữ Ê Đê (lấy ý từ nét đẹp của H'Hen Niê)

Gùi bán rau trái

Vườn nhà

Nhà sàn buôn Ako Dhong

Giấc mơ Dã quỳ

Dã quỳ đón xuân

Buôn Jun

Cao nguyên mênh mang

Rừng cao su, mùa thay lá

Lá cây cao su, mùa thu

Chiều về, buôn Trấp

Mùa hoa cà phê, Ban mê

Trần Thị Thôn

Sài Gòn,

15 Nov., 2021

(trích từ trang FB https://www.facebook.com/thithon.tran.14/posts/873457956864297?__cft__[0]=AZUYxdD0FppDma1Ri3epFcT7s6tHwnkrdx1Rk2HnvwzpYIc5qCxsSn2_GskFehbSPGBgl6FsYWnhQqtg0Qz4KNinjROBYiREcOdsRrwdfYyZEoLhl4d49veYKd_a8gyWKuU&__tn__=%2CO%2CP-R)

Sớ Táo Quân 74

SỚ TÁO QUÂN 74

Muôn tâu Ngọc Hoàng

Khỉ chạy như gió Đông
Xuân Đinh Dậu sắp đến
Khắp nơi mừng đón Xuân
Mặc con Tạo xoay vần…
...
Mọi chuyện chốn hồng trần..
Thần gom về bẩm báo,
Chuyện thật, chuyện tào lao…
Táo bảy tư trình tấu.
....
Năm nay Thần tiến khấu,
Vì mưa bão tơi bời,
Tháng Chạp mưa vẫn rơi,
Gió lạnh se gai ốc.
....
Trang chủ thăng Đề Đốc…
Lái con thuyền bảy tư (74)..
Thì giờ cũng chẳng dư..
Nhưng nghĩa Thầy tình Bạn.

....
Đến nay hết niên hạn,
Cả nhóm được nghỉ già,
Về chăm vợ nuôi gà,
Lâu lâu lại ới bạn.
...
Quang Tâm xây “chủ sạn”,
Cái biệt thự xinh xinh.
Phone gọi vẫn lặng thinh,
Giờ này biết xong chửa ?
...
Chí Hòa vừa mở cửa,
Nhậm thêm chức Lương Y,
Về Ban mê mấy khi…
Con bệnh đều “sảng khoái”.
...
Nhiều bạn rất thoải mái,
Được thăng chức Ông, Bà..
Giữ cháu với trông nhà..
Hết la cà “tám” sáng.
...
Các bạn nữ thấp thoáng,
Cũng ngầu như diễn viên,
Thêm cặp kính ưu huyền…
Tiếc ngày xưa lỡ hẹn ?
...
Ngày xưa còn e thẹn..
Giờ ngót nghét sáu mươi…
Trang điểm vẫn xinh tươi.
Mặc thời gian vương vấn.
...
Vài bạn còn thơ thẩn,
Về thăm xứ Ban Mê,
Nhấm nháp chút cà phê…
Thấy thân thương chi lạ.
...
Bạn “Ong Ly” phải vạ,
Muốn “tế nhị” với ai,
Còn đòi thêm “cúng hai “…
Chuyện này “ít” ai biết.
...
Mùi về nhớ da diết,
Tặng bạn những “nụ mi”,
Hải bủn rủn tứ chi..
Cường hứa cai thuốc lá.
...
Đình Đạt luôn vất vả,
Bất kể nắng hay mưa,
“Ngâm kíu” sử, sách xưa..
Đề tài Ban Mê học.
...
Ngày gặp nhau lại khóc,
Nhỏ cùng lớp họ Mai,
Biền biệt thời gian dài..
Giờ mới cho diện kiến.
...
Người về cùng lưu luyến,
Kẻ đi cũng nhớ nhung,
Cùng một mái trường chung,
Mà vợi vời thiên lý.
...
Có cô em là Mỵ,
Lẩu, bún bò rất ngon,
Ắt là thuở còn son…
Cây Si bò bén gót.
...
Còn một tin rất HOT,
Ban Mê vào mùa Xuân,
Hội Ngộ Thầy, bạn thân…
Xa gần về hiện diện.
...
Quê ngoại đoạt vương miện,
Hoa Hậu Thái Nhiên Phương,
Lớp hậu sinh thân thương…
Thơm cả nhà bảy bốn.
...
Chuyện dư thừa thiếu thốn
Cảm ơn Mạnh thường quân,
Lòng Thầy, bạn xa, gần..
Hàng năm quà khuyến học.
...
Về thơ văn truyện đọc,
Bốn phương trang Diễn đàn,
Nghĩa Thầy trò chứa chan…
Tình bạn bè thắm thiết.
...
Có bạn già ốm miết,
Dai dẳng gần nửa năm,
Bạn bè kéo đến thăm…
Xóa tan đi sầu nhớ..
...
Có bạn luôn kiếm cớ,
Mỗi khi đèo Cô nương,
Hiên ngang đi ngược đường
Bị tuýt còi….chuyện nhỏ ..
...
Bướm vờn hoa cây cỏ,
Hóa kết những vần thơ,
Hoài xuân đến đợi chờ,
Đuối mình trong Thi khúc.
...
Áo vàng yêu hoa Cúc,
Xanh mến lá sân trường,
Phượng mùa vẫn yêu đương,
Dòng thời gian bàng bạc !
...
Thần xin qua chuyện khác..
Nàng kiếm nữ Hoa Sơn,
Múa ảo kiếm như vờn,
Thảy thảy đều khiếp vía !
...
Có bạn thấy tròn trịa,
Vội ăn kiêng, ăn chay..
Ngắm eo thon mỗi ngày..
Tròn vẫn lăn như đá.
...
Nắng vương qua khóm lá,
Nàng nữ sĩ thân thương.
Thần quen gọi Như Thương,
Hai bước xuất thi tập..
...
Phố xá người tấp nập,
Nàng võ sĩ tên Chung.
Thân- thủ- thuật thung dung…
Phi thân qua nóc phố.
...
Từ những món “đồ cổ”,
Ai khéo giữ tự xưa,
Trải bao mùa nắng mưa,
Chừ tung ra cũng thích.
...
Có những chuyện cũ rích,
Nhưng hàm chứa ân tình,
Hiếu, Hỷ, ốm bạn mình..
Đều ân cần thăm hỏi.
...
Nhiều bạn thần rất giỏi,
Phó giám Hô Vi Lô,
Quán cây Dương ngoại ô..
Ai về cũng tìm lại.
...
Có bạn cũng ái ngại,
Mắc bệnh Gút, bệnh Tim,
Bệnh viện ghé triền miên,
Vẫn hết lòng giúp bạn.
...
Năm cũ đã hết hạn,
Năm mới nở đầy Hoa,
Chúc Thầy bạn gần xa,
AN KHANG VÀ VUI TẾT.
...
Buồn vui Thần tấu hết,
Thần xin về trần gian,
Mùa Xuân đã lan tràn,
Để Táo bà khỏi ngóng…
...
Thần xin hẹn tái ngộ.
Xuân Lục 2017.

Nằm Mơ Thấy Lợn Kêu

Đầu năm Kỷ Hợi, 2019, trong một siêu thị ở Perth, Australia

Dân Việt ta có “truyền thống” đầu năm âm lịch nào thì thường kể chuyện con giáp của năm đó.

***

Cách đây đúng 60 năm _ 1959, năm Kỷ Hợi _ tôi tình cờ đọc được câu chuyện này trong tập san Quê Hương Nam Định do thầy Đỗ Tiến Phán tặng bố tôi, vì cả hai người đều là đồng hương Nam Định. Thầy Phán là người khai tâm cho tôi, vỡ lòng cho tôi. Thầy sinh năm 1896, tuổi Bính Thân.

 

Một lần đến viếng mộ thầy, 1996, Montpellier, France

 

Nay tôi vẫn nhớ rất rõ câu chuyện đọc được này. Đầu năm Hợi đọc chuyện Heo _ người Nam gọi con Hợi là con Heo, còn người Bắc gọi con Hợi là con Lợn _ thật thú vị. Có điều, một thứ bánh đặc trưng của riêng người miền Nam lại gọi là “bánh da lợn” chứ không ai gọi là “bánh da heo” bao giờ. Chịu!

***

Hồi đó … trong một làng quê (ngoài Bắc), có một ông thầy bói … khá giỏi. Trong làng, ai cần xem quẻ về tình duyên, gia đạo đều tìm đến thầy. Sau đó một thời gian, gia chủ thường quay lại biếu thầy, khi thì vài cân gạo, khi thì con gà, con vịt, nải chuối …

Trong làng có một chàng thanh niên vô công rỗi nghề lại có tính rắn mắt, nghịch ngợm. Anh chàng cho rằng ông thầy bói này thực ra chỉ là thầy bói mò, chẳng qua gặp may, “chó ngáp phải ruồi”, đoán đúng vài quẻ nên dân làng quý mến, thế thôi, chứ chẳng tài cán gì cả. Vì thế chàng trai này tìm cách lập mưu lật tẩy ông thầy bói, làm bẽ mặt ông ta trước dân làng cho bõ ghét, thế thôi.

Một hôm, anh ta ghé qua nhà ông thầy bói, phịa đại một giấc mơ nào đó:

- Thưa thầy, tối qua tôi nằm mơ thấy lợn kêu, chẳng hiểu đây là điềm gì. Nhờ thầy giải cho một quẻ.

Ông thầy bói trầm ngâm một lát rồi nói.

- Ngày mai anh cứ ở nhà, đừng đi đâu cả. Thế nào cũng có người biếu anh món ăn gì đó.

Anh ta ra về, bụng bảo dạ: “Đúng là lão bói mò, mình phịa chuyện nằm mơ, thế mà cũng vờ vịt trầm ngâm bói quẻ … Ngày mai mà không ai biếu cho món gì ăn thì ta đến đây bêu riếu cho một trận chừa thói đoán mò!”

Tuy thế, ngày hôm sau anh ta vẫn ở trong nhà. Tình thực thì anh ta thất nghiệp, có công việc gì đâu mà phải ra ngoài đâu.

Chiều đến, nhà hàng xóm cho thằng nhỏ chạy qua nhà anh chàng:

- Bố cháu mời chú qua nhà ăn giỗ ông cháu ạ!

Chàng được một bữa bĩnh bầu.

Sau bữa giỗ về nhà, anh chàng trầm ngâm: “Lão bói mù này chẳng qua đoán mò, làng quê thì thiếu gì giỗ chạp, chẳng giỗ bố mẹ thì cũng giỗ ông bà cụ kỵ quanh năm suốt tháng chứ có phải là biến cố hiếm hoi gì đâu.”

Tuần sau anh chàng lại đến nhà ông thầy bói:

- Thầy bói thật đúng, hôm ấy tôi được mời ăn giỗ. Nhưng thưa thầy, đêm qua tôi lại nằm mơ thấy lợn kêu. Chẳng hiểu lại báo điềm gì chăng?

Thầy bói lại trầm ngâm:

- Ngày mai anh cứ ở nhà, đừng đi đâu cả. Thế nào cũng có người biếu anh quần áo, vải vóc gì đó.

Anh ta lại ra về, bụng bảo dạ: “Hóa ra lão đoán thế mà trúng phóc. Cứ để xem, nếu may mắn lão bói trúng lần nữa thì mình cũng được quà chứ mất mát gì đâu mà lo …”

Chàng lại bó gối nằm nhà, đại lãn chờ sung. Chiều đến có người bạn nối khố đi làm phương xa về thăm quê nhà, ghé qua tặng anh chàng một chiếc khăn nhiễu tuyệt đẹp.

“Ơ hay! Anh chàng nghĩ thầm, lão bói mò này bói lại đúng lần nữa, mà bói toàn điềm lành. Để xem, quá tam ba bận, chó không thể ngáp trúng ruồi mãi. Để xem …”

Mấy tuần sau anh chàng lại mò đến nhà ông thầy bói:

- Thầy quả thật là tài. Chẳng hiểu sao đêm qua tôi vẫn nằm mơ thấy lợn kêu …

Thầy bói lại trầm ngâm. Một lát sau chợt nghiêm nét mặt:

- Lần này không ổn rồi. Ngày mai chết sống gì anh phải ở trong nhà, chớ có đi đâu. Thiên hạ họ đánh cho thiệt thân lại còn mang tiếng xấu …

Anh ta ra về, chột dạ: “Lão này bói hai lần đều trúng phóc. Lần này lão bói ra quẻ xấu, biết đâu lại đúng thì … bỏ mẹ!”

Hôm sau anh ta cố thủ trong nhà, cửa đóng then cài mong cho tai qua nạn khỏi.

Ngày êm ả trôi qua. Xế chiều, anh ta chợt thấy dấm dẳn đau bụng, định chạy ra … đồng nhưng nhớ lời ông thầy bói dặn, không được xuất … gia nên vừa ra đến cổng lại quay vào nhà ngay. Cầm cự đến xâm xẩm tối thì không còn cố thủ được nữa. Ông bà đã phán rồi: “Việc quan còn day dứt, chứ việc c… phải đi ngay”! Thế là anh chàng ba chân bốn cẳng phóng thẳng ra đồng. Giữa đường thì … vỡ trận. Anh chàng đánh liều tạt thẳng vào một căn nhà bên đường. Đến cổng thì không chịu thêm được nữa. Một liều ba bảy cũng liều, thế là chàng tuột đại quần, … xóm xổ ra ngay giữa cổng.

Bất ngờ trong nhà có người đi ra, thấy anh chàng này thiếu … văn hóa nên chụp lấy cây gậy làm chàng ta kéo quần chạy mất dép. Rất may lúc ấy trời chạng vạng nên anh chàng không bị nhận diện.

Cả tuần sau mới hoàn hồn, anh chàng mới lò dò đến nhà ông thầy bói kể lại sự tình.

- Thưa thầy, tôi tự hỏi làm sao thầy giải cả ba giấc mơ giống nhau đều đúng phóc như vậy.

Lần này thì thầy bói mỉm cười.

- Có gì khó đoán đâu. Này nhé, lần đầu anh nằm mơ thấy lợn kêu, lợn kêu nghĩa là nó đói, mà nó đói thì phải cho nó ăn chứ. Ấy là anh được mời đi ăn giỗ. Lợn đã no rồi mà vẫn cứ kêu thì hẳn là nó lạnh, vì thế phải đắp chăn cho nó ấm thì nó mới ngủ được. Đó là lần thứ hai anh được tặng chiếc khăn nhiễu. Đã no, đã ấm mà con lợn vẫn cứ kêu thì nhất định đây là lợn hư, phải đánh nó thôi!

Anh chàng đăm chiêu rồi gục gặc đầu thông hiểu, thán phục. Anh cảm ơn ông thầy bói rồi kiếu từ.

Trên đường về, bỗng dưng mặt anh chàng đực mẫm ra: “Cơ mà, cả ba giấc mơ thấy lợn kêu mình đều phịa ra cả, chứ có phải mộng mị thực sự gì đâu, tại sao lão ta lại giải mộng hoàn hảo đến như vậy?”

Perth, Australia, ngày mồng 6 tết năm Kỷ Hợi.

Phùng Ngọc Cửu