Sunday, January 11, 2026

Trung Học Tổng Hợp Là Gì?

 

Trung Học Tổng Hợp (THTH) là một mô hình trường trung học đặc biệt của nền giáo dục Việt Nam Cộng Hòa, trước năm 1975. Đây là loại trường kết hợp giữa giáo dục văn hóa phổ thông và đào tạo kỹ thuật – nghề, chịu ảnh hưởng mạnh từ hệ thống high school – vocational education của Hoa Kỳ. Với thời điểm đó, đây là mô hình rất tiến bộ, hướng đến đào tạo học sinh vừa có kiến thức phổ thông, vừa có kỹ năng nghề thực tế (vì vậy lãnh đạo Trường Trung Học Tổng Hợp gọi là Ban Giám Đốc gồm: Hiệu Trưởng, Giám Học, phụ tá Giám Học và Tổng Giám Thị).

1. MỤC TIÊU RA ĐỜI CỦA TRUNG HỌC TỔNG HỢP  

Chính quyền Việt Nam Cộng Hòa chủ trương xây dựng Trung Học Tổng Hợp để:

  • Đào tạo nguồn nhân lực kỹ thuật bậc trung (technician) cho xã hội.
  • Tạo điều kiện để học sinh sau tốt nghiệp có thể đi làm ngay trong các ngành nghề cơ bản.
  • Đồng thời, nếu học sinh có năng lực, vẫn hoàn toàn có thể học tiếp lên Tú tài và Đại học.

Nói chung: Trung Học Tổng Hợp là mô hình học (Phổ thông - Hướng nghiệp - Nghề) vừa dạy chữ, vừa dạy nghề.

2. AI ĐƯỢC HỌC TRONG MÔ HÌNH NÀY?

Học sinh được thi tuyển vào lớp 6 hoặc lớp 10, giống các trường công lập khác.

Đặc điểm:

  • Nam và nữ học chung (đa số trường Trung Học Tổng Hợp là mixed).
  • Điểm tuyển sinh cao, vì Trung Học Tổng Hợp là mô hình học tập tiên tiến được trang bị:
  • Thư viện,
  • Phòng thí nghiệm,
  • Xưởng nghề,
  • Dụng cụ học tập rất tốt (so với mặt bằng thời đó, phụ huynh rất hãnh diện khi con em mình được vào trường).

3. CHƯƠNG TRÌNH HỌC:

Thời khóa biểu được chia đều:
  • 60–70%: Môn văn hóa (Toán, Lý, Hóa, Văn, Sử, Địa, Giáo Dục Công Dân, Anh - Pháp…)
  • 30–40%: Môn kỹ thuật – nghề

Học sinh được chọn một Ban Tổng Hợp, ví dụ: Điện, Cơ khí, Mộc, May, Nông nghiệp, Thương mại – kế toán, Thực phẩm – gia chánh (nấu ăn, dinh dưỡng), Thủ công, mỹ nghệ…

Đây là điểm đặc biệt: học sinh tự chọn hướng học phù hợp khả năng và sở thích, chứ không học theo kiểu “đồng loạt”.

4. THTH CÓ TỒN TẠI SAU 1975 KHÔNG?

Sau 1975, hệ thống Trung Học Tổng Hợp bị giải thể hoặc sáp nhập vào:

  • Trường phổ thông,
  • Trường dạy nghề.

Từ thập niên 2000, Việt Nam mới quay lại những mô hình tương tự như:

  • Giáo dục hướng nghiệp,
  • Trung tâm GDNN – GDTX,
  • Trung cấp – cao đẳng nghề,

nhưng không còn đồng bộ và hoàn chỉnh như mô hình Trung Học Tổng Hợp trước 1975.

5. SO SÁNH: TRUNG HỌC TỔNG HỢP & TRUNG HỌC KỸ THUẬT

  • TRUNG HỌC TỔNG HỢP 
Mục tiêu: Học văn hóa là chính, học nghề nhẹ; hướng học tiếp đại học hoặc đi làm kỹ thuật trung cấp.Tỉ lệ học tập: 60–70% văn hóa, 30–40% nghề.
Nghề học: Điện dân dụng, may, mộc, cơ khí nhẹ, thương mại – kế toán…
Bằng cấp: Tú tài hoặc bằng tốt nghiệp THTH.
Đối tượng: Học sinh phổ thông, nam nữ đều học.
Thời gian: 3-6 năm (từ lớp 6 hoặc từ lớp 10).
Cơ sở vật chất: Phòng thí nghiệm, xưởng nghề nhẹ.
  • TRUNG HỌC KỸ THUẬT

Mục tiêu: Học nghề chuyên sâu; học xong đi làm kỹ thuật ngay.
Tỉ lệ học tập: 30–40% văn hóa, 60–70% nghề.
Nghề học: Điện công nghiệp, cơ khí chính xác, cơ điện tử, xây dựng…
Bằng cấp: Trung học kỹ thuật; muốn học đại học phải thi bổ sung bằng tú tài.
Đối tượng: Chủ yếu nam, định hướng nghề nghiệp rõ ràng.
Thời gian: 6–7 năm.
Cơ sở vật chất: Xưởng kỹ thuật nặng, máy móc công nghiệp.

6. TÓM LẠI

Mô hình Trung Học Tổng Hợp trước 1975 có thể xem là nền tảng của giáo dục hướng nghiệp hiện đại, đi trước thời đại và được đánh giá rất cao về hiệu quả đào tạo. Có khoảng 11 trường Trung Học Tổng Hợp hoạt động trước 1975.

Những trường nổi bật nhất thường được nhắc đến là: Sương Nguyệt Ánh,  Nguyễn An Ninh, Thủ Đức, Cần Thơ, Vĩnh Long, Ban Mê Thuột, Pleiku, Huế, Đà Nẵng... 

Trích từ trang FB của Nguyễn Hải Nhu
Nguồn: Wikipedia 

*

CHÚ THÍCH THÊM

  • Thầy Đặng Ngọc Thanh Hải
    Hai trường áp dụng mô hình này đầu tiên năm 1964 là ở Huế và Thủ Đức và đều được gọi tên Kiểu Mẫu. Sau đó mô hình này mới được nhân rộng sang các thành phố khác trong đó có Ban Mê Thuột, Phú Yên ... Riêng ở Huế mở thêm trường thứ hai theo mô hình này là trường Gia Hội sau này đổi tên thành Nguyễn Huệ. Thầy Bùi Thế Vĩnh là một trong những giáo sư trong toàn quốc Việt Nam Cộng Hòa được cử tham gia tập huấn mô hình này.🌹 Thầy Đặng Ngọc Thanh Hải là lứa học sinh đầu tiên được đào tạo theo mô hình này, nhưng bắt đầu từ lớp đệ lục (64-70) tại trường Kiểu Mẫu Huế.😛 Các khoá sau có thầy Lê Bá Long và thầy Nguyễn Quang Bình, Phu nhân của thầy Nguyễn Diệu cũng xuất thân từ trường Kiểu Mẫu Huế. Thầy Đào Nguyên và Xuân Dũng ở Krông Pắk cũng là cựu học sinh Kiểu Mẫu Huế. 
    Trường Kiểu Mẫu tổ chức thi riêng, và cấp chứng chỉ. Các trường tổng hợp thi chung với kỳ thi quốc gia.
THÊM CHI TIẾT VỀ CÁC TRƯỜNG KIỂU MẪU VÀ TỔNG HỢP (theo báo Tuổi Trẻ):
 
VÙNG 1
  • Trường Trung Học Tổng Hợp Trần Quốc Tuấn (Quảng Ngãi): gồm các tên 
    - Trường Trung Hoc Trần Quốc Tuấn (1955-1961), 
    - Trường Trung Học Tổng Hợp Trần Quốc Tuấn (1961-1975), 
    - Trường Cấp III Trần Quốc Tuấn (1975-1988), 
    - Trường Phổ Thông Trung Học Trần Quốc Tuấn (1988-1999), Trường Trung Học Phổ Thông Trần Quốc Tuần (1999-)
  • Trường Trung Học Kiểu Mẫu Huế (Huế): gồm các tên 
    - Trường Trung Học Kiểu Mẫu Huế (1964-1975), 
    - Trường Trung Học Lê Lợi (1975-1977)
  • Trường Trung Học Hợp Ban Mê Thuột (Ban Mê Thuột): gồm các tên 
    - Trường Nguyễn Trường Tộ (1955-1959), 
    - Trường Trung Học Ban Mê Thuột (1959-1968), 
    - Trường Trung Học Tổng Hợp Ban Mê Thuột (1968-1975), 
    - Trường Trung Học Phổ Thông Ban Mê Thuột (1975-)

VÙNG 2

  • Trường Trung Học Kiểu Mẫu Thủ Đức (Thủ Đức) (1965-1975)
  •  Trường Trung Học Tổng Hợp Nguyễn Huệ (Tuy Hòa): gồm các tên 
    - Trường Trung Học Nguyễn Huệ (1954-1969), 
    - Trường Trung Học Tổng Hợp Nguyễn Huệ (1969-1975), ?, ?, 
    - Trường Cấp 3 Nguyễn Huệ, Trường Phổ Thông Trung Học Nguyễn Huệ, 
    - Trường Trung Học Phổ Thông Nguyễn Huệ
  •  Trường Trung Học Tổng Hợp Lý Thường Kiệt (Hóc Môn): gồm các tên 
    - Trường Trung Học Lý Thường Kiệt (1956-1969), 
    - Trung Học Tổng Hợp Lý Thường Kiệt (1969-1975), 
    - Trường Phổ Thông Cấp III Lý Thường Kiệt (1975-)
     
  • Cộng Đồng (???)

 VÙNG 3

  •  Quốc Gia Nghĩa Tử (Sài Gòn): áp dụng chương trình Trung Học Tổng Hợp từ năm 1968-1975
  •  Mạc Đỉnh Chi (Sài Gòn
  •  (Bến Tre)

 VÙNG 4

  • Nguyễn Trung Trực (Rạch Giá)
  • Phan Thanh Giản (Cần Thơ)
    - Collège de Cần Thơ (1917-1945)
    - Trường Trung Học Phan Thanh Giản (1945-
    - Trường Phổ Thông Trung Học An Cư
    - Trường Phổ Thông Trung Học Cần Thơ (1983-1992)
    - trường Trung Học Đoàn Thị Điểm (1992-)
    - Trường Trung Học Phổ Thông Châu Văn Liêm (1985-)
  • Thoại Ngọc Hầu (Long Xuyên)

No comments:

Post a Comment